Chargeman: Kategori A0, A1, A4, B0 dan Cara Jadi
Apa Itu Chargeman?
Chargeman ialah Penjaga Jentera Elektrik yang mengendalikan pepasangan mengikut skop perakuan Suruhanjaya Tenaga (ST). Pilihan kategori bergantung pada voltan, talian atas dan janakuasa di tempat kerja. Nama jawatan sahaja tidak cukup untuk menentukan kelayakan yang diperlukan.
Kategori Chargeman di Malaysia (A0, A1, A4, B0, B1, B4)
Arahan ST Bilangan 12 Tahun 2026 membezakan kategori mengikut voltan dan sekatan pada perakuan. A0, A1 dan A4 berada dalam kumpulan voltan rendah sehingga 1,000V.
| Kategori utama | Perbezaan skop |
|---|---|
| A0 | Voltan rendah; talian atas dan stesen janakuasa dikecualikan |
| A1 | Voltan rendah; stesen janakuasa dikecualikan |
| A4 | Voltan rendah termasuk janakuasa dan penyegerakan |
| B0 | Had 11kV atau 33kV mengikut perakuan; sekatan talian atas dan stesen janakuasa pada voltan berkenaan |
| B1 | Had 11kV atau 33kV mengikut perakuan; stesen janakuasa pada voltan berkenaan dikecualikan |
| B4 | Skop 11kV atau 33kV mengikut perakuan |
Terdapat juga subkategori bersekatan seperti A4-1, A4-2, B0-1 dan B0-2. Jadual ringkas ini tidak menggantikan sekatan pada perakuan individu. Nama kilang, hospital atau pusat data tidak menentukan kategori yang diperlukan.
Bagi laluan yang melibatkan talian atas voltan rendah, baca panduan Chargeman A1.
Syarat Kelayakan Chargeman
Syarat peperiksaan ST menetapkan umur minimum 20 tahun, kewarganegaraan Malaysia dan tamat Tingkatan 5. Calon juga perlu menguasai bahasa kebangsaan, memahami keselamatan kelengkapan serta pertolongan cemas.
Pengalaman perlu melibatkan kerja elektrik sebenar. Dalam laluan separuh masa A0, ST menyenaraikan tiga tahun pengalaman berkaitan. Laluan bagi pemegang perakuan pendawai atau sijil elektrik politeknik tertentu mempunyai syarat pengalaman dua tahun. Buku log dan bukti pekerjaan diperlukan mengikut laluan.
Rujuk syarat teknikal kursus separuh masa ST sebelum memilih kelas. Syarat kemasukan kolej boleh berbeza daripada syarat peperiksaan kompetensi. SKM elektrik juga tidak secara automatik menggantikan perakuan ST.
Cara Menjadi Chargeman
- Kenal pasti kategori yang sepadan dengan pepasangan tempat kerja.
- Padankan kelayakan dan pengalaman dengan laluan rasmi ST.
- Dapatkan pengesahan pengalaman melalui buku log serta dokumen pekerjaan yang diminta.
- Pilih latihan yang diiktiraf untuk kategori tersebut, jika mengikuti laluan latihan.
- Hantar permohonan peperiksaan mengikut arahan ST atau institusi yang menguruskan kursus.
Calon baharu boleh menyemak program bidang elektrik untuk membina kemahiran. Pekerja berpengalaman pula perlu menilai kandungan kursus elektrik jangka pendek berdasarkan kekurangan latihan mereka.
Peperiksaan dan Fi Chargeman
ST menyenaraikan fi proses RM20 dan fi peperiksaan Penjaga Jentera RM110 pada halaman rasminya. Kedua-duanya bukan harga pakej kursus. Minta pusat latihan memisahkan yuran pengajaran, peperiksaan dan bayaran lain dalam sebut harga.
Peperiksaan mempunyai komponen teori, amali dan lisan. Calon perlu lulus semua komponen. Permohonan peperiksaan boleh dibuat melalui ECOS. Ikut arahan permohonan semasa untuk dokumen dan bayaran sebenar.
Gaji Chargeman di Malaysia 2026
Halaman jawatan SPA Gred J1 menyenaraikan gaji permulaan berikut, disemak pada 24 Oktober 2026:
| Kategori dalam skim J1 | Gaji permulaan yang disenaraikan |
|---|---|
| A0/A1 | RM1,561 |
| A4-2/A4-1/A4 | RM1,622 |
| Kategori B yang disenaraikan SPA | RM1,683 |
Ini rujukan lantikan sektor awam, bukan purata pasaran atau jumlah pendapatan bersih. Semak syarat lantikan dan tawaran semasa. Untuk tawaran swasta, bandingkan gaji pokok, waktu syif, bayaran kerja lebih masa dan tanggungjawab pepasangan secara berasingan.
Pendaftaran dan Pembaharuan Chargeman
Perakuan kekompetenan dan pendaftaran orang kompeten ialah urusan berbeza. Jadual fi ECOS menyenaraikan pilihan pendaftaran satu hingga lima tahun. Bagi Penjaga Jentera tidak melebihi 1kV, kadarnya RM60 untuk satu tahun hingga RM300 untuk lima tahun.
Semak tarikh pada rekod pendaftaran sendiri dan gunakan urusan pembaharuan ECOS. Jangan anggap semua sijil tamat selepas tiga tahun atau kelewatan pasti memerlukan peperiksaan penuh semula. Dapatkan arahan ST berdasarkan status rekod anda.